Kolejna pożyczka dla Ukrainy. Bryłka alarmuje: Polski rząd nawet nie protestuje
Komisja Europejska proponuje przekazanie Ukrainie 45 mld euro pożyczki w 2027 r. – To najlepszy sposób, aby zapewnić Ukrainie silną pozycję przy stole negocjacyjnym – powiedziała szefowa KE Ursula von der Leyen. – Ukraina będzie musiała spłacić pożyczkę dopiero wtedy, gdy Rosja zrekompensuje szkody, jakie wyrządziła na jej terytorium – dodała.
Według KE pożyczka powinna pokryć około dwóch trzecich potrzeb finansowych Ukrainy w 2027 r. – Będziemy nadal wspierać Ukrainę w ochronie jej obywateli i infrastruktury przed rosyjskimi atakami, tak aby szkoły i szpitale mogły funkcjonować, nawet gdy Rosja zasypuje ukraińskie miasta dronami i pociskami – deklaruje przewodnicząca.
Z nowej puli do 25 mld euro miałoby zostać przeznaczone na potrzeby wojskowe, natomiast do 20 mld euro na wsparcie ukraińskiego budżetu. Propozycja zakłada pozyskanie pieniędzy na rynkach finansowych, z wykorzystaniem gwarancji związanych z unijnym budżetem.
Bryłka krytykuje pomysł Brukseli. Wskazuje na koszty dla Polski
Do propozycji Komisji Europejskiej odniosła się europoseł Konfederacji Anna Bryłka. W opublikowanym komentarzu zwróciła uwagę na finansowe konsekwencje zaciągania wspólnego długu przez Unię Europejską. "Przed chwilą Komisja Europejska przedstawiła państwom członkowskim propozycję kolejnej pożyczki dla Ukrainy w wysokości 45 mld euro, z czego do 25 mld euro ma trafić na pomoc wojskową, a do 20 mld euro na wsparcie budżetowe" – poinformowała.
Polityk podkreśliła, że proponowany mechanizm nie zakłada bezpośredniego pokrycia wydatków z już zgromadzonych pieniędzy, lecz emisję długu na rynkach finansowych. "Pieniądze mają zostać pożyczone na rynkach finansowych pod gwarancje wspólnego budżetu UE. Koszty odsetek i całe ryzyko finansowe mają obciążać unijny budżet, a więc będą je spłacać państwa członkowskie – w tym polscy podatnicy" – oceniła Bryłka. Europoseł zaznaczyła również, że Ukraina miałaby zwrócić środki dopiero po uzyskaniu reparacji od Rosji.
Bryłka przypomniała o wcześniejszym porozumieniu dotyczącym 90 mld euro wsparcia dla Ukrainy na lata 2026–2027. Mechanizm ten został przyjęty z wykorzystaniem procedury wzmocnionej współpracy, która pozwala części państw UE realizować określone przedsięwzięcia bez udziału wszystkich członków wspólnoty. Węgry, Czechy i Słowacja nie przystąpiły do finansowania tego instrumentu. Uzgodniono, że gwarancje związane z pożyczką nie będą zwiększać ich zobowiązań budżetowych. Polska znalazła się wśród uczestniczących państw.
"Rząd Donalda Tuska o takie wyłączenie w ogóle nie wystąpił" – zarzuciła europoseł. W ocenie Bryłki poprzednie rozwiązanie pokazuje, że państwa członkowskie mogą zabiegać o ograniczenie swojej odpowiedzialności finansowej. Polityk krytykuje polski rząd za to, że nie podjął podobnych działań.
Cztery państwa przeciwne. Von der Leyen chce zgody całej Unii
Tym razem sytuacja może być bardziej skomplikowana. Sprzeciw wobec udziału w nowym mechanizmie finansowania sygnalizują Węgry, Czechy, Słowacja i Bułgaria. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przekonuje jednak, że w przypadku nowej pożyczki wszystkie 27 państw członkowskich powinno uczestniczyć w finansowaniu Ukrainy. Nie chce powtórzenia rozwiązania, w którym część krajów uzyskała wyłączenie z odpowiedzialności za zobowiązanie.
"Ursula von der Leyen wyklucza tym razem możliwość wyłączenia z pożyczki i przekonuje, że osiągnie porozumienie w gronie wszystkich 27 państw" – wskazała Bryłka. Jak podkreśliła, dopiero dalsze negocjacje pokażą, czy Komisji uda się przełamać sprzeciw części stolic.
Europoseł Konfederacji krytycznie odniosła się również do działań Donalda Tuska, który deklaruje gotowość przekonywania Czech, Słowacji i Węgier do zmiany stanowiska w sprawie finansowania Ukrainy. "Natomiast premier Donald Tusk nie dość, że nie sprzeciwia się kolejnym zobowiązaniom, to deklaruje, że będzie przekonywał Słowaków, Czechów i Węgrów do zmiany stanowiska" – napisała.
Przyszłość proponowanej pożyczki ma być jednym z tematów unijnego szczytu zaplanowanego na 26–27 listopada w Brukseli.
Anna Bryłka uważa, że polskie władze powinny sprzeciwić się zaciąganiu nowych zobowiązań lub przynajmniej zabiegać o wyłączenie Polski z finansowania mechanizmu.
"Szkoda tylko, że polski rząd nawet nie protestuje i bez zgody Polaków bierze na nas kolejne obciążenia" – podsumowała europoseł.